Sake không chỉ là thức uống truyền thống của Nhật Bản mà còn ẩn chứa nhiều câu chuyện văn hóa, lịch sử và nghi lễ độc đáo. Nếu bạn là người yêu thích loại rượu này, hãy cùng khám phá 10 sự thật thú vị dưới đây để hiểu rõ hơn về “linh hồn” của xứ Phù Tang!
1. Kuchikamizake – Sake “Nhai” Cổ Xưa
Nếu bạn từng xem bộ phim anime đình đám "Your Name", hẳn sẽ tò mò về loại thức uống mà Mitsuha chuẩn bị. Đó chính là kuchikamizake – loại sake được làm theo phương pháp cổ xưa nhất, dịch ra có nghĩa là "sake nhai bằng miệng". Trong nghi lễ Thần đạo hàng nghìn năm trước, các thiếu nữ sẽ nhai cơm chín rồi nhổ vào thùng để lên men, tạo thành rượu dâng lên thần linh (kami). Dù phương pháp này đã không còn được sử dụng, năm 2016, một xưởng rượu tại Hida, tỉnh Gifu đã cho ra mắt phiên bản sake giới hạn lấy cảm hứng từ bộ phim. Và yên tâm đi, đây không phải là loại sake được "nhai" thật đâu nhé!
2. Komokaburi – Nghệ Thuật Đóng Gói Thời Edo
Trong thời kỳ Edo (1603 - 1868), sake không chỉ được bảo quản trong thùng gỗ (taru) mà còn được bọc trong lớp rơm trang trí gọi là komo, cố định chắc chắn bằng dây thừng. Mỗi nhà máy rượu đều có thiết kế riêng trên tấm komo, và theo thời gian, những hoa văn này ngày càng trở nên tinh xảo, rực rỡ hơn.
Không chỉ mang tính thẩm mỹ, komokaburi còn giúp bảo vệ thùng sake trong quá trình vận chuyển từ vùng Kansai đến thủ đô. Mỗi loại sake hay nhà bán lẻ có thể có kiểu bọc riêng, tạo nên dấu ấn đặc trưng cho từng thương hiệu. Đến năm 1821, số lượng sake được giao bằng những thùng komokaburi đã đạt con số kỷ lục 1.224.000 thùng – minh chứng cho sự phổ biến và tầm quan trọng của loại bao bì độc đáo này!
3. Sugidama – Quả Cầu Báo Hiệu Mùa Sake Mới
Khi bước qua cửa một nhà máy rượu sake Nhật Bản, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy những quả cầu lớn làm từ lá tuyết tùng treo lơ lửng dưới mái hiên. Đó chính là sugidama, dấu hiệu báo rằng một mẻ sake mới (shinshu) đã sẵn sàng để thưởng thức. Những quả cầu này, với đường kính từ 40 đến 80 cm, được tạo thành từ các nhánh tuyết tùng ép chặt, không chỉ là biểu tượng thẩm mỹ mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Người ta tin rằng chúng đại diện cho linh hồn của các vị thần (kami) bảo hộ nhà máy rượu. Theo thời gian, màu sắc của sugidama chuyển từ xanh đậm sang nâu, phản ánh quá trình ủ và trưởng thành của rượu sake bên trong. Một cách độc đáo để kết nối thiên nhiên, văn hóa và nghệ thuật ẩm thực!
4. Tanuki – Linh Vật Trong Văn Hóa Dân Gian
Hình ảnh chú tanuki (gấu trúc Nhật Bản) là một biểu tượng khá quen thuộc. Maru hachi liên quan đến gia tộc Tokugawa, cai trị 8 vùng đất tại tỉnh Owari. Tanuki tượng trưng cho sự phồn thực và niềm vui ẩm thực, thường xuất hiện trong các bài ca truyền thống vùng Kansai – nơi sản xuất sake nổi tiếng.
5. Kagami Biraki – Nghi Lễ “Mở Gương” Thu Hút May Mắn
Vào thế kỷ 17, Tướng quân Tokugawa Ietsuna (1641 - 1680) đã vô tình tạo nên một nghi lễ đặc biệt khi mở thùng sake trước các daimyo (lãnh chúa) vào đêm trước một trận chiến quan trọng. Chiến thắng vang dội sau đó đã biến hành động này thành truyền thống mang ý nghĩa cầu may. Hơn 300 năm qua, lễ hội Kagami Biraki (nghĩa là “mở gương”) được tổ chức vào ngày 11/1 hàng năm. Trong nghi lễ, một thầy tu Thần đạo sẽ dùng búa đập vỡ nắp thùng sake, sau đó mọi người cùng thưởng thức rượu để cầu chúc sự hòa hợp và may mắn. Ngày nay, Kagami Biraki không chỉ là lễ hội truyền thống mà còn được tổ chức trong các sự kiện như đám cưới, lễ khai trương, hay các buổi biểu diễn võ thuật, trở thành biểu tượng của sự khởi đầu mới đầy ý nghĩa.
6. Kingyo-shu – Sake “Cá Vàng” Thời Chiến
Đừng hiểu lầm nhé, không có chú cá vàng nào bị “ép” tham gia vào quá trình làm sake cả! Cái tên kingyo-shu (sake cá vàng) thực chất bắt nguồn từ một giai đoạn khó khăn trong lịch sử Nhật Bản. Trong thời kỳ chiến tranh Trung - Nhật (1937-1945), khi gạo khan hiếm và bị kiểm soát nghiêm ngặt, nhiều nhà máy rượu đã pha loãng sake với nước để tăng sản lượng. Thậm chí, một số nhà bán lẻ còn tiếp tục thêm nước vào trước khi bán cho người tiêu dùng. Kết quả là loại sake này trở nên nhẹ đến mức… cá vàng có thể bơi thoải mái trong đó! Câu chuyện này không chỉ phản ánh sự khó khăn thời chiến mà còn cho thấy sự sáng tạo đầy bất ngờ của người Nhật.
7. Kazaridaru – Thùng Sake “Ảo” Trong Đền Thờ
Bạn có bao giờ thắc mắc vì sao những thùng sake đặt trước cổng các đền thờ Thần đạo, như Meiji-Jingu, thường chỉ mang tính trang trí? Những thùng này được gọi là kazaridaru – quà tặng từ các nhà sản xuất rượu sake nhằm bày tỏ lòng thành kính với thần linh.
Trong các nghi lễ, các thầy tu chỉ cần một lượng sake nhỏ, gọi là o-miki, để thực hiện các nghi thức truyền thống. Vì vậy, thay vì dâng cả thùng đầy, các nhà sản xuất chỉ gửi một lượng vừa đủ, phần còn lại là những thùng rỗng, mang ý nghĩa tinh thần và tôn vinh nguyên tắc của Thần đạo.
Dù không chứa sake, nhưng kazaridaru lại chứa đựng sự tôn kính và giá trị biểu tượng sâu sắc!
8. Sake Kasu – Tận Dụng Triệt Để Nguyên Liệu
Không có gì bị lãng phí trong quá trình sản xuất sake! Phần cặn còn lại sau quá trình lên men, gọi là sake kasu, được thu hồi từ đáy thùng chứa và tái sử dụng theo nhiều cách khác nhau.
Sake kasu có thể được chế biến thành gia vị, dùng để làm kazuzuke (cá hoặc rau ngâm muối) hoặc tạo nên amazake – một loại rượu truyền thống thường xuất hiện trong lễ hội Hina Matsuri. Đặc biệt, sake kasu chứa nhiều dưỡng chất có lợi, giúp cải thiện cholesterol và mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng cho sức khỏe.
9. Sake – Bí Quyết Làm Đẹp Của Geisha
Lợi ích của sake đối với làn da được phát hiện một cách tình cờ bởi chính những người làm nghề ủ rượu. Dù tiếp xúc với rượu gạo mỗi ngày, đôi tay của họ vẫn luôn mềm mại, mịn màng theo năm tháng – thậm chí như da em bé!
Bí quyết nằm ở hàm lượng axit amin dồi dào trong sake, giúp nuôi dưỡng làn da, chống lão hóa và loại bỏ tạp chất. Các geisha – những biểu tượng của vẻ đẹp Nhật Bản – đã tận dụng lợi ích này từ hàng thế kỷ trước bằng cách tắm sake để duy trì làn da rạng rỡ. Ngày nay, các thương hiệu mỹ phẩm Nhật Bản (như SK-II) cũng kế thừa bí quyết này, đưa sake vào nhiều sản phẩm chăm sóc da, mang đến vẻ đẹp tự nhiên và tinh tế.
10. Sakazuki – Nghi Thức Kết Nối Tâm Hồn
Ở Nhật Bản, việc trao đổi chén rượu sake không chỉ là một hành động uống rượu đơn thuần mà còn mang ý nghĩa kết nối bền chặt giữa con người với nhau. Nghi thức sakazuki – trao chén sake – có từ lâu đời và xuất hiện trong nhiều khía cạnh của văn hóa Nhật.
Trong giới yakuza, tân binh khi uống chén sake cùng cha đỡ đầu thể hiện lòng trung thành tuyệt đối, nghi thức này gọi là sakazukigoto. Còn trong lễ cưới truyền thống, các cặp đôi thực hiện nghi lễ san san kudo – mỗi người uống ba ngụm sake từ ba chén khác nhau, tượng trưng cho sự gắn kết thiêng liêng và lời chúc phúc từ thần linh. Đây chính là một trong những phong tục cưới hỏi cổ xưa và giàu ý nghĩa nhất của Nhật Bản.
Lời Kết
Sake không chỉ là thức uống – đó là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa con người và thần linh. Nếu có dịp, hãy thưởng thức một ly sake ấm áp và cảm nhận hương vị tinh túy của Nhật Bản! Đừng quên chia sẻ bài viết nếu bạn thấy thú vị nhé!
---------------------------
D.CHEERY WINE - NƠI THỎA MÃN ĐAM MÊ RƯỢU VANG CỦA BẠN
☎️ Hotline: 0934 31 23 23
☎️ Hotline dự phòng: 0969 772 656
📍436 Nguyễn Văn Cừ, Hồng Hải, Hạ Long, Quảng Ninh
